Program Ścieżka SMART (FENG) to obecnie najbardziej atrakcyjny, ale jednocześnie najbardziej wymagający instrument wsparcia innowacji dla przedsiębiorstw w Polsce. Finansuje zarówno prace badawczo-rozwojowe, jak i wdrożenie wyników badań, oferując wysokie poziomy dofinansowania.
Jednocześnie jest to program, w którym odsetek projektów odrzuconych na etapie oceny merytorycznej jest bardzo wysoki. Ze statystyk wynika, że tylko ok. 10% projektów składanych do konkursu „Ścieżka SMART” otrzymuje dofinansowanie.
Lech Consulting, jako firma doradcza specjalizująca się w pozyskiwaniu dotacji ze Ścieżki SMART, zarówno z konkursów prowadzonych przez PARP, jak i NCBR, regularnie spotyka się z pytaniem: „Czy nasza firma w ogóle powinna startować w Ścieżce SMART?”
Poniżej przedstawiamy ekspercką checklistę gotowości, opartą na kryteriach konkursowych i praktyce oceny projektów.
Dlaczego Ścieżka SMART jest tak atrakcyjna?
Ścieżka SMART umożliwia:
- finansowanie złożonych projektów B+R,
- realizację dużych budżetowo przedsięwzięć,
- realizację inwestycji, która jest kontynuacją przeprowadzonych wcześniej badań,
- uzyskanie dofinansowania nawet przy wysokim ryzyku technologicznym.
Dla firm technologicznych i przemysłowych jest to często jedyna realna ścieżka finansowania przełomowych projektów.
Dlaczego Ścieżka SMART jest tak wymagająca?
Program nie jest przeznaczony dla:
- projektów czysto inwestycyjnych, nastawionych na zwiększenie zdolności produkcyjnych czy rozbudowę zakładu,
- innowacji wyłącznie na poziomie firmy,
- projektów zakładających prace rutynowe, inżynierskie, projektowe,
- firm bez zaplecza organizacyjnego i finansowego.
Eksperci PARP i NCBR oczekują dojrzałości projektowej, a nie tylko dobrego pomysłu.
Skorzystaj z naszej checklisty, która pozwoli Ci odpowiedzieć na pytanie: Czy moja firma jest gotowa na Ścieżkę SMART?
Jeżeli planujesz uzyskać dofinansowanie na prace badawczo-rozwojowe (moduł B+R) - czy posiadasz realny problem badawczy/ technologiczny?
✅ Projekt musi rozwiązywać nierozwiązany problem technologiczny, a nie jedynie usprawniać istniejące rozwiązania.
✅ Musi istnieć ryzyko technologiczne, którego wynik nie jest z góry znany.
❌ Jeśli rozwiązanie jest „pewne” – to nie jest projekt SMART.
Czy projekt ma charakter badawczo-rozwojowy?
✅ Projekt powinien zawierać:
- hipotezy badawcze,
- eksperymenty,
- prace prowadzące do zdobycia nowej wiedzy.
❌ Konfiguracja, zakup technologii, prace rutynowe, inżynierskie, projektowe nie spełniają definicji B+R.
Czy innowacyjność jest co najmniej w skali kraju?
✅ Innowacja musi przewyższać rozwiązania dostępne na rynku polskim.
✅ Konieczna jest analiza stanu techniki i rynku
❌ Nowość „dla firmy” nie wystarcza w Ścieżce SMART. Nie jest także wystarczające samo stwierdzenie, że „takich rozwiązań nie ma na rynku”, trzeba je porównać do innych, o podobnym przeznaczeniu lub funkcji.
Czy innowację da się określić wskaźnikami jakościowymi i ilościowymi i porównać ją do rozwiązań konkurencyjnych, także określonych wskaźnikami?
✅ Innowacja powinna być uzasadniona przedstawieniem jej cech w sposób wskaźnikowy (cecha innowacyjności + parametr + jednostka z układu SI),
✅ Najlepiej podać min. 2-3 takie wskaźniki,
✅ Wskaźniki określające innowacyjność muszą być porównane do wskaźników określonych w ten sam sposób, ale w odniesieniu do rozwiązań konkurencyjnych dostępnych na rynku.
❌ Nie wystarczy samo wskazanie, że nie ma podobnych rozwiązań na rynku. Nie jest także wystarczający opis innowacyjności, bez określenia jej wskaźnikami „parametr + jednostka”
Czy Twoja firma ma zdolność do realizacji projektu?
✅ Oceniana jest:
- stabilność finansowa - zdolność do pokrycia kosztów projektu, potwierdzona środkami na koncie lub realnymi dokumentami, jak np. promesa bankowa czy umowa pożyczki,
- doświadczenie zespołu w prowadzeniu prac B+R od strony merytorycznej i zarządczej,
- zaplecze organizacyjne.
❌ Nawet bardzo dobry projekt może zostać odrzucony przy braku zdolności realizacyjnej, w tym głównie finansowej.
W przypadku projektu zakładającego tylko moduł „Wdrożenie innowacji” – czy firma posiada dowody i dokumenty potwierdzające przeprowadzone prace B+R?
✅ Prace B+R, które poprzedziły wdrożenie, mogą być przeprowadzone we własnym zakresie w firmie lub zlecone na zewnątrz. Czy firma posiada raport z ich przeprowadzenia?
✅ Czy firma jest w stanie udokumentować wydanie środków na prace B+R? Np. faktury za badania zlecone lub wydzielenie kosztów z własnej działalności, które zostały wydatkowane na prace B+R
❌ Brak dokumentów takich jak: raport, potwierdzenie wydatków na B+R, dyskwalifikuje projekt
Czy planowana inwestycja jest wprost powiązana z przeprowadzonymi wcześniej pracami B+R i faktycznie niezbędna, aby wdrożyć wyniki badań?
✅ Inwestycja w budowę zakładu, zakup środków trwałych, linii produkcyjnych, jest niezbędna, aby wdrożyć wyniki prac B+R, a powstała/ zakupiona infrastruktura będzie wykorzystywana tylko do tego celu.
❌ Planowana inwestycja jest raczej podyktowana zwiększeniem zdolności produkcyjnej, a nie wdrożeniem innowacji opracowanej w ramach prac B+R.
Jak czytać checklistę?
Jeżeli myślisz o startowaniu w konkursie Ścieżka SMART, warto zacząć od sprawdzenia, czy projekt i firma spełnia powyższe wymagania. Jeżeli na większość pytań odpowiedź jest twierdząca, to znaczy, że projekt jest bardzo dobrym kandydatem do Ścieżki SMART, albo przynajmniej ma duży potencjał uzyskania dofinansowania. Jeżeli większość odpowiedzi jest negatywna, to prawdopodobnie konkurs ten nie jest właściwym instrumentem.
Jedną z najczęstszych przyczyn porażki jest start w konkursie bez wcześniejszej oceny gotowości.
Rola doradztwa eksperckiego w Ścieżce SMART
Ścieżka SMART nie jest konkursem „do sprawdzenia”. Jest to program wymagający:
- strategicznego podejścia do B+R,
- zrozumienia kryteriów oceny,
- doświadczenia w projektach ocenianych przez PARP i NCBR.
Lech Consulting specjalizuje się w ocenie gotowości projektów Ścieżki SMART oraz w przygotowaniu projektach o wysokiej złożoności technologicznej i wymagających precyzyjnej logiki badawczo-wdrożeniowej.
Rzetelna ocena gotowości przed aplikowaniem jest często najważniejszym czynnikiem sukcesu i od tego, jako fachowcy w Lech Consulting, zaczynamy działania. Ścieżka SMART daje możliwość finansowania „uszytego na miarę” potrzeb Państwa firmy, warto więc dobrze zainwestować i wybrać firmą doradczą, posiadającą odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w pozyskiwaniu środków w tym konkursie. Zachęcamy do kontaktu z naszymi Ekspertami.
