Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił drugi nabór w ramach programu FEnIKS 2021–2027, działanie FENX.01.01 – Poprawa efektywności energetycznej (wraz z instalacją OZE) w średnich i dużych przedsiębiorstwach. To kluczowe wsparcie dla firm planujących modernizację energetyczną, zwiększenie efektywności procesów produkcyjnych oraz inwestycje w zieloną energię.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o konkursie — kto może aplikować, jakie inwestycje są wspierane, jak wygląda finansowanie oraz na co zwrócić uwagę podczas przygotowania projektu.
Kto może otrzymać dofinansowanie?
- Duże przedsiębiorstwa (od 250 pracowników)
- Średnie przedsiębiorstwa (od 50 do 249 pracowników)
Na jakie działania można otrzymać wsparcie?
Katalog działań jest szeroki i obejmuje pełną modernizację energetyczną przedsiębiorstwa. Finansowanie można pozyskać na:
- Modernizację energetyczną budynków zakładowych:
– ocieplenie, wymiana stolarki, modernizacja instalacji,
– modernizacja systemów HVAC, oświetlenia LED, systemów sterowania.
- Modernizację maszyn i linii produkcyjnych:
– wymiana maszyn produkcyjnych na nowe,
– redukcja energochłonności procesów wytwórczych,
– modernizacja maszyn, urządzeń, napędów.
- Zwiększenie efektywności systemów obiegu mediów:
– sprężone powietrze, woda gorąca/zimna, systemy wentylacji,
– odzysk ciepła.
- Instalacje OZE (z magazynami energii):
– fotowoltaika, pompy ciepła, kolektory.
- Instalacje wodoru odnawialnego (produkcja, magazynowanie, transport).
- Inne działania wspierające zieloną transformację, m.in.:
– elektromobilność,
– zielone dachy/ściany,
– elementy GOZ,
– działania edukacyjne (do 5% kosztów).
- Prace przygotowawcze, w tym opracowanie audytu energetycznego czy studium wykonalności.
Warunkiem uzyskania dofinansowania jest zwiększenie efektywności energetycznej w przeliczeniu na energię pierwotną:
- budynków o min 30%,
- linii lub procesów technologicznych o min. 10%.
Oszczędności muszą wynikać z audytu energetycznego, który jest podstawowym załącznikiem projektu.
Forma i wysokość dofinansowania
Finansowanie w tym naborze ma formę połączonej pożyczki, która obejmuje:
- Pożyczkę preferencyjną (pożyczka IF) – z możliwością umorzenia
- Pożyczkę na warunkach rynkowych (pożyczka NFOŚiGW) – bez umorzenia
Łącznie pożyczki pokrywają 100% kosztów kwalifikowanych, z czego:
- 85% – środki UE (pożyczka preferencyjna IF),
- 15% – pożyczka krajowa NFOŚiGW.
Możliwe umorzenie pożyczki IF:
- duże przedsiębiorstwa: do 30%,
- średnie przedsiębiorstwa: do 49%
Umorzenie zależy od poziomu osiągniętej oszczędności energii lub produktywności instalacji OZE.
Kwota umorzenia pomniejszy kapitał do spłaty poprzez umorzenie spłat ostatnich rat kapitałowych pożyczki na warunkach preferencyjnych.
| ELEMENT | POŻYCZKA IF (preferencyjna) | POŻYCZKA NFOŚiGW (rynkowa) |
|---|---|---|
| Udział w finansowaniu | Do 85% kosztów kwalifikowanych | Min. 15% kosztów kwalifikowanych |
| Oprocentowanie | 0% | wg stopy referencyjnej KE |
| Okres finansowania | Do 15 lat | Do 15 lat |
| Karencja | Do 12 miesięcy po zakończeniu projektu | Do 12 miesięcy |
| Umorzenie | Duże: do 30%, Średnie: do 49% pożyczki IF | brak umorzenia |
W ramach konkursu można składać projektu w formule „project finance”.
Najważniejsze zasady „project finance”:
- Finansowanie obejmuje 85% kosztów kwalifikowanych (nie 100%)
- Beneficjent musi zapewnić min. 15% środków własnych w formie kapitału zakładowego pokrytego gotówką
- Niedozwolone są: kredyty bankowe, obligacje, pożyczki właścicielskie jako wkład własny
- Spółka może być:
- nowo powstała (SPV),
- działająca krócej niż 3 lata,
- działająca w innym sektorze niż projekt
Kiedy można składać wnioski?
Wnioski można składać od 28 listopada 2025 r. do 27 lutego 2026 r.
Dlaczego warto skorzystać z tego programu?
FEnIKS 1.1 to obecnie najatrakcyjniejsze źródło finansowania działań zmierzających do poprawy efektywności energetycznej w firmach średnich i dużych. Połączenie 0% pożyczki z możliwością umorzenia do 30-49% sprawia, że program de facto pełni podobną funkcję jak dotacje — lecz daje większą elastyczność i szybsze wdrożenie.
Inne ważne informacje:
- Alokacja: 184 mln zł (96 mln dla firm dużych, 88 mln zł dla firm średnich)
- Brak minimalnej i maksymalnej wartości projektu
- Realizacja projektu – maksymalnie do końca 2029 r.
Jak się przygotować?
Złożenie wniosku wymaga przygotowania pełnej dokumentacji aplikacyjnej, w tym studium wykonalności i audytów energetycznych, a także innych, wymaganych konkursem załączników. Mamy zespół, który jest w stanie przygotować kompletną dokumentację aplikacyjną (w tym audyty energetyczne), jednak liczy się czas – należy jak najszybciej podjąć działania, aby być gotowym na koniec lutego 2026 r.
Aby w pełni wykorzystać nadchodzące możliwości, warto starannie i właściwie przygotować wniosek. Zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami — doradzimy i pomożemy w przygotowaniu kompletnej dokumentacji aplikacyjnej, zarządzaniu projektem i jego rozliczeniu.
