Projekt „Rozpoznanie i czynna ochrona dziedzictwa Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie” to wyjątkowe przedsięwzięcie łączące ochronę przyrody, badania archeologiczne oraz edukację ekologiczną na terenie jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Polski – Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie wpisanego na Światową Listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Teren, na którym realizowany jest projekt, znajduje się również w granicach obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie – wyznaczonego do ochrony populacji dziko żyjących ptaków.
Województwo Kujawsko-Pomorskie, z Wdeckim Parkiem Krajobrazowym jako realizatorem projektu, przygotowało ambitną koncepcję działań. Zadaniem zespołu Lech Consulting było przekształcenie tej wizji w kompletną dokumentację aplikacyjną spełniającą wszystkie wymagania konkursowe. Dzięki temu projekt uzyskał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027.
Specyfika projektu – kompleksowe przedsięwzięcie o mieszanym charakterze
Województwo Kujawsko-Pomorskie, z Wdeckim Parkiem Krajobrazowym na czele, chciało połączyć ochronę przyrody z badaniami archeologicznymi w Rezerwacie Biosfery Bory Tucholskie. Projekt miał być kompleksowy: od budowy "Ptasiego pogotowia" które ma zapewnić kompleksową opiekę nad zwierzętami potrzebującymi pomocy (w szczególności ptakami wodno-błotnymi, objętymi ochroną gatunkową zwierząt) po wykopaliska i edukację.
Jednak największym wyróżnikiem projektu był jego mieszany charakter i bardzo szeroki zakres działań:
- Łączenie "twardej" infrastruktury (budynki Ptasiego Pogotowia, ścieżka edukacyjna) z "miękkimi" działaniami (monitoring ptaków, kampania informacyjno-edukacyjna nt. roli rezerwatów biosfery), w konkursie na projekty przyrodnicze.
- Rozległy zakres: budowa ośrodka rehabilitacji ptaków, inwentaryzacja gatunków strefowych (np. bielik, rybołów), skaning laserowy stanowisk archeologicznych, kampania edukacyjna.
- Różnorodne i specjalistyczne wyposażenie: zakup szerokiego zakresu sprzętu niezbędnego do funkcjonowania ośrodka oraz prowadzenia działań terenowych – od narzędzi weterynaryjnych i medycznych wykorzystywanych w rehabilitacji ptactwa, przez sprzęt ornitologiczny do monitoringu i inwentaryzacji gatunków, urządzenia fotograficzne, optyczne i pomiarowe, po wyposażenie komputerowe i IT, urządzenia techniczne, sprzęt BHP, meble, AGD oraz inne elementy infrastruktury wykorzystywane do zadań edukacyjnych, badawczych w projekcie.
Przełożenie różnorodnego zakresu zadań na dokumentację aplikacyjną: uwzględnienie pełnego zakresu rzeczowego projektu w uzasadnieniach zgodności z politykami horyzontalnymi UE, Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, Kartą Praw Podstawowych UE i zasadą DNSH oraz uzasadnieniem niezbędności poszczególnych elementów projektu. W praktyce projekt łączył kilka różnych typów zadań, które mogłyby funkcjonować jako osobne, mniejsze projekty.
W jego ramach zaplanowano m.in.:
- prace budowlane – budowę kompleksu Ptasiego pogotowia – ośrodka szybkiego reagowania i rehabilitacji ptaków dziko żyjących,
- zagospodarowanie terenu, w tym stworzenie ścieżki edukacyjnej na temat ptactwa dziko żyjącego w obszarze Wdeckiego Parku Krajobrazowego oraz samej strefy Natura 2000,
- zakup wyposażenia o bardzo szerokim zakresie – od standardowych elementów wyposażenia po sprzęt specjalistyczny,
- zakup samochodu terenowego, który m.in. umożliwia dotarcie do rannych zwierząt w trudno dostępnych miejscach,
- usługi zewnętrzne, w tym badania archeologiczne i skaning laserowy stanowisk historycznych,
- działania edukacyjno-informacyjne, takie jak kampania edukacyjna i wydarzenia popularyzujące wiedzę o przyrodzie regionu: konkursy, warsztaty, prelekcje, gry terenowe.
Tak szeroki zakres działań stanowił wyzwanie już na etapie przygotowania wniosku. Wszystkie elementy projektu musiały bowiem zostać precyzyjnie dopasowane do katalogu typów projektów dopuszczonych w konkursie, co wymagało odpowiedniej struktury i uzasadnienia.
Różnorodne wyposażenie – od mebli po sprzęt specjalistyczny
Istotną częścią projektu była bardzo duża liczba elementów wyposażenia o zróżnicowanym charakterze. Obejmowały one zarówno standardowe wyposażenie obiektu (meble, wyposażenie komputerowe), jak i specjalistyczne urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności rehabilitacyjnej i edukacyjnej (sprzęt medyczny i weterynaryjny, wyposażenie ornitologiczne i badawcze).
Niektóre z nich mogły być zaskakujące dla osób oceniających wniosek. Przykładem jest specjalistyczny sprzęt medyczny i weterynaryjny. Aby zapewnić kompleksową opiekę nad zwierzętami trafiającymi do ośrodka, konieczne było zaplanowanie zakupu urządzeń diagnostycznych (np. aparatów USG i RTG), narzędzi chirurgicznych do wykonywania zabiegów, a także sprzętu służącego utrzymaniu reżimu sanitarnego (autoklaw, sterylizator). W dokumentacji aplikacyjnej konieczne więc było precyzyjne wyjaśnienie zastosowania poszczególnych elementów oraz ich związku z działalnością ośrodka. Dzięki temu osoby oceniające wniosek mogły właściwie zrozumieć rolę zakupów dla zapewnienia profesjonalnej opieki nad rehabilitowanym ptactwem..
Merytoryczna potrzeba powstania Ptasiego Pogotowia
Głównym elementem projektu była budowa Ptasiego Pogotowia – ośrodka rehabilitacji rannych ptaków, który odpowiada na realne potrzeby regionu.
Do pracowników Wdeckiego Parku Krajobrazowego regularnie trafiały ranne ptaki i inne dzikie zwierzęta wymagające pomocy. Dotychczas brakowało jednak odpowiedniej infrastruktury umożliwiającej ich profesjonalną rehabilitację i leczenie. Budowa specjalistycznego ośrodka pozwala nie tylko zapewnić pomoc poszkodowanym zwierzętom, ale także prowadzić działania edukacyjne i badawcze związane z ochroną przyrody.
Nasze działania – od chaosu do klarownego planu
W Lech Consulting przeanalizowaliśmy wstępne założenia projektu, dopasowaliśmy ją do kryteriów naboru i stworzyliśmy dokumentację, która wyróżniała projekt.
Kluczowe działania obejmowały:
- analizę koncepcji projektu i dostosowanie jej do wymagań naboru,
- uporządkowanie struktury projektu: problem → cele → działania → rezultaty → wskaźniki,
- przygotowanie pełnej dokumentacji aplikacyjnej, w tym: wniosku o dofinansowanie, Planu Inwestycji, analiz środowiskowych i klimatycznych oraz analiz ryzyka oraz trwałości finansowej projektu,
- wykazanie zgodności projektu z kluczowymi zasadami UE (DNSH, równość szans, dostępność),
- przygotowanie uzasadnień dla szerokiego zakresu działań i wyposażenia.
Dzięki temu projekt został przedstawiony w sposób przejrzysty i zgodny z wymaganiami konkursu, mimo jego złożonego charakteru.
Rezultat
Projekt uzyskał ponad 6 mln zł dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przy całkowitej wartości przekraczającej 8 mln zł.
Dzięki temu możliwa jest realizacja kompleksowego przedsięwzięcia, które:
- wzmacnia ochronę przyrody w Rezerwacie Biosfery Bory Tucholskie,
- wspiera badania archeologiczne regionu,
- rozwija edukację przyrodniczą.
Dlaczego to ważne dla naszych Klientów?
Ten projekt pokazuje, że nawet bardzo złożone inicjatywy – łączące infrastrukturę, badania, działania edukacyjne i zakup specjalistycznego wyposażenia – mogą skutecznie uzyskać dofinansowanie, jeśli zostaną właściwie zaplanowane i opisane. Kluczem jest przełożenie ambitnej wizji na spójną dokumentację projektową zgodną z wymaganiami programów unijnych.
Jeśli planujesz projekt środowiskowy, edukacyjny lub inwestycyjny wymagający dofinansowania – chętnie pomożemy przejść całą drogę od koncepcji do podpisania umowy.
